Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) Başkanı Necdet Takva, düzenlediği basın toplantısında 2023-2026 döneminde yürütülen çalışmaları değerlendirerek, Van’ın ekonomik ve sosyal geleceğine yönelik yeni dönem projelerini açıkladı.
Basın mensupları ve iş dünyası temsilcilerine hitap eden Takva, göreve geldikleri ilk günden itibaren Van TSO’yu yalnızca bir hizmet binası olarak değil, kentin üretim gücünü temsil eden ve tüccarların sorunlarına çözüm arayan bir kurum haline getirmek için çalıştıklarını belirtti.
Kapıköy Gümrük Kapısı’nın 7 gün 24 saat hizmet vermeye başlaması ve transit geçişe açılması, Razi Sınır Kapısı’nın modernizasyonu, Van-Tahran tren seferleri ile Van-Tahran-Tebriz uçuşlarının yeniden başlaması, bu dönemin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
Van’a İran İslam Cumhuriyeti Başkonsolosluğu’nun kazandırılması için yürütülen diplomatik girişimlere ve Hoy Belediyesi ile danışma ofisleri kurulmasına yönelik iş birliği protokolüne de değinen Takva, havayolu ulaşımında yaşanan sorunların çözümü için çeşitli girişimlerde bulunduklarını ifade etti.
Uluslararası ticari ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla Kazakistan, Sırbistan, İran, Irak Kürdistan Bölgesi, Dubai ve Ermenistan başta olmak üzere farklı ülkelere iş seyahatleri düzenlendiğini belirten Takva, Türkiye-İran Sınır İlleri Ekonomik İşbirliği Toplantısı’nın sekiz yıl aradan sonra Van’da gerçekleştirilmesini de önemli gelişmeler arasında gösterdi.
Van TSO’nun üyelerine yönelik hizmetleri kapsamında Halkbank ve VakıfBank bölge müdürlüklerinin Van’da hizmet vermeye başlaması için girişimlerde bulunulduğunu belirten Takva, Van Tarıma Dayalı İhtisas Besi Organize Tarım Bölgesi’nin altyapı çalışmalarının başlatıldığını kaydetti.
Üyelerin ticari uyuşmazlıklarını daha hızlı çözebilmesi amacıyla Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi’nin kurulduğunu, çeşitli eğitim, panel ve seminerlerle iş dünyasının desteklendiğini aktaran Takva, TOBB Genç Girişimciler Kurulu Bölge Başkanlığı’nın Van’a kazandırılmasını da çalışmalar arasında sıraladı.
Van’ın tanıtımı ve ekonomik hareketliliğinin artırılması amacıyla Van Gurme ve Gastronomi Fuarlarının düzenlendiğini belirten Takva, Dünya Kahvaltı Günü etkinliklerinin sürdürüldüğünü, Van Shopping Fest ile yerel esnafa katkı sunulmasının amaçlandığını ifade etti.
Takva, yerel ürünlerin coğrafi işaret tescilleri ve Van Otlu Peyniri için başlatılan Avrupa Birliği tescil başvurusu da öne çıkan çalışmalar arasında yer aldığını vurguladı.
Takva, 6 Şubat depremlerinin ardından bölgeye ayni ve nakdi yardımlar ulaştırıldığını, Van TSO Yüksek İstişare Kurulu bünyesinde 2023-2026 döneminde 12 toplantı gerçekleştirildiğini ve oda temsilinin ulusal düzeyde güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütüldüğünü de belirtti.
Takva’nın yeni dönem için açıkladığı projelerin başında Van’ın ulaşım ve lojistik bağlantılarının güçlendirilmesi yer aldı. Takva, kentin ekonomik gelişimini desteklemek amacıyla hazırlanan 13 proje şöyle sıralandı:
Van’ın Türkiye’nin batısına ve bölge ülkelerine demiryoluyla kesintisiz bağlanması, şehrimizin ekonomik geleceği açısından stratejik bir ihtiyaçtır. Van Gölü geçişindeki demiryolu bağlantısının güçlendirilmesi; yük ve yolcu taşımacılığını hızlandıracak, lojistik maliyetleri düşürecek ve Van’ı ulusal demiryolu ağına daha güçlü biçimde entegre edecektir. Van TSO olarak bu hedefin takipçisi olacak; ilgili kamu kurumları, yerel yönetimler ve iş dünyasıyla birlikte projenin planlama ve yatırım süreçlerinin hızlandırılması için çalışacağız.
Van ile Şırnak arasındaki karayolu bağlantısının tamamlanması, yalnızca iki şehrin ulaşımını kolaylaştırmayacak; bölge içi ticaret, turizm ve lojistik hareketliliği de artıracaktır. Bu güzergâh, Van’ın güney illeriyle ve sınır ticareti koridorlarıyla bağlantısını güçlendirecektir. Yolun tamamlanması için sürecin ilgili kurumlar nezdinde takip edilmesini, yatırım ve yapım aşamalarının kamuoyuyla düzenli biçimde paylaşılmasını sağlayacağız.
Gelincik ve Çilli sınır kapılarında modern sınır yönetimi ve ticaret altyapısının oluşturulması, Van’ın uluslararası ticaret kapasitesini artıracaktır. Bu kapsamda STM kurulması önerisini; sınır geçişlerinin daha düzenli, güvenli ve verimli hâle gelmesine katkı sağlayacak bir yatırım başlığı olarak ele alıyoruz. İlgili kurumlarla yapılacak teknik ve idari değerlendirmelerin tamamlanması, ihtiyaçların netleştirilmesi ve gerekli yatırım kararlarının alınması için girişimlerde bulunacağız.
Van Besi Organize Tarım Bölgesi’nin tamamlanması, hayvancılıkta üretimden işleme ve pazarlamaya kadar uzanan değer zincirinin güçlenmesi anlamına geliyor. Bu yatırımın tamamlanmasıyla üreticilerimizin daha planlı ve verimli çalışmasını, et ve hayvansal ürünler sektöründe yeni işletmelerin kurulmasını ve istihdamın artmasını hedefliyoruz. Van TSO olarak projenin önündeki altyapı ve koordinasyon ihtiyaçlarının takipçisi olacak, özel sektör yatırımlarının bölgeye yönelmesi için çalışacağız.
Van’ın jeotermal kaynaklarının tarımsal üretimde değerlendirilmesi, yılın daha uzun döneminde üretim yapılmasına ve tarımsal verimliliğin artmasına imkân sağlayacaktır. Jeotermal Sera OSB ile modern sera yatırımlarını, teknoloji kullanımını, istihdamı ve ürün çeşitliliğini desteklemeyi amaçlıyoruz. Bu girişimin hayata geçirilmesi için yatırım fizibilitesi hazırlanarak Bakanlığa sunuldu.
Van’ın İran ve Irak Kürdistan Bölgesi’yle güçlü ekonomik ve toplumsal ilişkileri var. Van–Tahran ve Van–Erbil arasında doğrudan bölgesel uçuşların başlaması, iş insanlarının, turistlerin ve ziyaretçilerin ulaşımını kolaylaştıracaktır. Bu hatların açılması için havayolu şirketleri, ilgili kamu kurumları ve havalimanı yönetimleriyle görüşmeler yapılmasını; talep, kapasite ve sürdürülebilirlik verilerine dayalı bir girişim yürütülmesini sağlayacağız.
Van’ın turizm potansiyelini geliştirmek için ulaşım bağlantılarının çeşitlenmesi önemlidir. Van–Bodrum ve Van–Edremit uçuşları, hem Vanlıların seyahat seçeneklerini artırabilir hem de farklı şehirlerden Van’a ziyaretçi gelmesini kolaylaştıracaktır. Bu hatların ticari açıdan sürdürülebilirliğini göstermek üzere turizm paydaşları ve havayolu şirketleriyle çalışacak; uçuşların başlatılması için talep ve sezon planlamasına dayalı girişimlerde bulunacağız.
Van, coğrafi konumu, ticaret kültürü ve hizmet kapasitesiyle çevre pazarlara açılabilecek önemli bir merkezdir. İran’dan gelen ziyaretçi ve alışveriş hareketliliğinde elde edilen deneyimi; Irak Kürdistan Bölgesi ve Ermenistan pazarlarına yönelik yeni fırsatları değerlendirmek için kullanacağız. Bunun için hedef pazar analizleri, tanıtım çalışmaları, ticaret heyetleri ve sektör buluşmaları düzenlemeyi; Van’daki işletmelerin bu pazarlara uygun ürün ve hizmet sunmasını desteklemeyi amaçlıyoruz.
Van’ın komşu bölgelerle ticari, kültürel ve insani ilişkilerinin daha düzenli ve kurumsal kanallarla yürütülmesi önem taşıyor. Bu çerçevede, Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin Van’da bir temsilcilik veya uygun kurumsal temas mekanizması oluşturması önerisini gündeme taşıyacağız. Böyle bir mekanizma; ticaret, yatırım, turizm ve iş dünyası arasındaki iletişimi kolaylaştıracaktır. Konunun ilgili taraflarla, yürürlükteki mevzuat ve diplomatik usuller çerçevesinde değerlendirilmesini destekleyeceğiz.
Van’da faaliyet gösteren işletmelerin birlikte üretme, ortak tedarik ve pazara erişim imkânlarını geliştirmek için sektörel kümelenmeleri destekleyeceğiz. İlk aşamada gıda ve catering, inşaat malzemeleri, mobilya, kömürcüler ve geri dönüşümcüler sektörlerine odaklanacağız. Kümelenme modeliyle işletmelerin ortak ihtiyaçları belirlenecek; kalite, teknoloji, eğitim, lojistik ve tanıtım alanlarında birlikte hareket etmeleri teşvik edilecektir. Amacımız, firmalarımızın rekabet gücünü ve şehir dışı pazarlara erişimini artırmaktır.
Nitelikli iş gücü sorununa kalıcı çözüm sunmak amacıyla modern imkânlarla donatılmış Çıraklık Eğitim Merkezi projesini hayata geçireceğiz. Bu merkez sayesinde gençlere sanayi ve hizmet sektörünün ihtiyaç duyduğu pratik becerilerin kazandırılması, mesleki eğitimin kalitesinin artırılması ve kentteki işsizlik oranının düşürülmesi amaçlanacaktır. Hem yerel esnafın yetkin personel ihtiyacını karşılamayı hem de gençlerin vizyoner bir altyapıyla üretime ve Van ekonomisine doğrudan katkı sunmasına olanak sağlayacağız.
Van’ın dış ticaret potansiyelinin gelişmesi için gümrük işlemlerinin iş dünyasının ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesi gerekir. Gümrüğümüze ihtisas yetkisi verilmesi önerisini; ticaret hacmi, ürün çeşitliliği ve bölgesel ihtiyaçlar temelinde ilgili kurumlarla görüşeceğiz. Sürecin teknik ve mevzuat boyutlarının değerlendirilmesini, gerekli kapasite ve uzmanlık ihtiyaçlarının belirlenmesini savunacağız. Hedefimiz, Van’daki firmaların işlemlerini daha etkin biçimde yürütebileceği bir yapının oluşturulmasıdır.
Gümrük işlemlerinde ürün analizlerinin hızlı ve güvenilir biçimde yapılabilmesi, dış ticaretin zaman ve maliyetini doğrudan etkiliyor. Van’da tam donanımlı bir gümrük laboratuvarı kurulması, ürünlerin analiz ve kontrol süreçlerinin daha etkin yürütülmesine katkı sağlayacaktır. Laboratuvarın ihtiyaç duyacağı teknik altyapı, uzman personel ve yetkilendirme koşullarının belirlenmesi için ilgili kurumlarla çalışma yürüteceğiz. Bu yatırımın, Van’ın ticaret ve lojistik kapasitesini güçlendirecek bir adım olmasını hedefliyoruz.
Takva, kentin ekonomik gelişimine yönelik projelerin yanı sıra odanın kurumsal kapasitesini ve üyelere sunduğu hizmetleri geliştirmeyi amaçlayan 12 projeyi de açıkladı. Takva, Van TSO için 12 yeni hedef ise şöyle sıralandı:
Van’ın ve üyelerimizin taleplerinin Türkiye’nin iş dünyası gündeminde daha güçlü biçimde yer alması için Van TSO’nun TOBB Yönetim Kurulu düzeyinde temsil edilmesini hedefliyoruz. Bu temsil, yalnızca bir makam hedefi değil; Van’ın üretim, ticaret, istihdam ve yatırım önceliklerinin karar süreçlerine taşınması anlamına geliyor. Üyelerimizin sorunlarını ve çözüm önerilerini düzenli biçimde derleyerek ulusal ölçekte etkili şekilde savunacağız.
Kadın girişimcilerin, yöneticilerin ve çalışanların Van ekonomisindeki katkısını artırmak için Van TSO Kadın Meclisi’ni kurmayı hedefliyoruz. Meclis; kadınların iş hayatındaki ihtiyaçlarını ve önerilerini doğrudan gündeme taşıyacak, eğitim ve mentorluk faaliyetleri yürütecek, karar alma süreçlerine katılımlarını destekleyecektir. Kadınların ekonomik hayatta daha görünür ve etkili olması, Van’ın gelişimi için temel bir güçtür.
Kadın emeğinin sürdürülebilir gelire ve pazarlanabilir ürünlere dönüşmesi için Van TSO Kadın Kooperatifi’ni hayata geçirdik. Kooperatifin odağında üretim kapasitesinin geliştirilmesi, ürün kalitesinin yükseltilmesi, markalaşma ve satış kanallarına erişim yer alacak. Bu yapının, kadınların birlikte üretmesini ve kendi ekonomik faaliyetlerini büyütmesini destekleyen güçlü bir platform olmasını amaçlıyoruz.
Üyelerimizin bir araya gelebileceği, iş dünyası buluşmalarının ve sosyal etkinliklerin düzenlenebileceği bir Van TSO sosyal tesisi oluşturmayı hedefliyoruz. Bu tesisin, oda üyeleri arasındaki iletişimi güçlendiren ve şehrin ekonomik ve sosyal hayatına katkı sunan işlevsel bir merkez olması önemlidir. Projenin yer, finansman ve işletme modeli gibi temel unsurlarını şeffaf biçimde değerlendirecek; üyelerimizin ihtiyaçlarına uygun bir çözüm geliştireceğiz.
İşletmelerimizin dijitalleşme, verimlilik ve nitelikli iş gücü ihtiyaçlarına yanıt verecek bir Yetkinlik ve Dijital Dönüşüm Merkezi kurmayı planlıyoruz. Merkez; firmalara dijital dönüşüm konusunda rehberlik, eğitim ve ihtiyaç analizi sunacak; yeni teknolojilerin işletmelerde uygulanmasını destekleyecek. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin bu dönüşüm sürecinde yalnız kalmaması için erişilebilir ve somut destek mekanizmaları oluşturacağız.
İhracata başlamak veya mevcut dış pazarlarını büyütmek isteyen üyelerimiz için Dijital İhracat Okulu kurmayı hedefliyoruz. Program kapsamında e-ticaret, dijital pazarlama, hedef pazar belirleme, ürün sunumu ve ihracat süreçlerine ilişkin uygulamalı eğitimler verilecek. Amacımız, Van’daki işletmelerin dijital kanalları kullanarak yeni müşterilere ulaşmasını ve ihracata daha bilinçli adım atmasını sağlamaktır.
Van’ın gastronomi mirasını korumak, geliştirmek ve ekonomik değere dönüştürmek için Gastronomi ve Coğrafi İşaretler Akademisi kurmayı öneriyoruz. Akademi; yerel ürünlerin tanıtılması, coğrafi işaret süreçlerinin desteklenmesi, üretici ve işletmelere eğitim verilmesi gibi çalışmalara odaklanacak. Böylece yöresel değerlerimizin korunmasının yanı sıra, turizm ve gıda sektörleri için yeni fırsatlar yaratılmasını amaçlıyoruz.
Van’da yatırım yapmak isteyen girişimcilerin doğru bilgiye ve ilgili kurumlara daha kolay ulaşması için bir Yatırım Destek Ofisi kurulmasını hedefliyoruz. Van OSB, DAKA, İŞKUR, İŞGEM ve TKDK başta olmak üzere ilgili kurumlarla iş birliği yapılmasını öngörüyoruz. Ofis; yatırım fırsatları, destek programları, izin süreçleri ve uygun iş ortakları konusunda yatırımcılara yol gösterecek. Hedefimiz, yatırım sürecini kolaylaştıran ve kurumlar arası koordinasyonu artıran bir başvuru noktası oluşturmaktır.
Her işletmenin ihtiyacı farklıdır. Bu nedenle Van TSO üyeleri için “Kapasite Geliştirme Masası” kurarak firmaların sorunlarını ve gelişim alanlarını doğrudan dinlemeyi planlıyoruz. Masa; eğitim, finansmana erişim, dijitalleşme, ihracat, verimlilik ve kurumsallaşma gibi başlıklarda üyeleri doğru bilgi ve destek mekanizmalarına yönlendirecek. Üyelerimizin ihtiyaçlarını kayda alan ve sonuçlarını takip eden bir hizmet anlayışını hayata geçirmek istiyoruz.
Van Shopping Fest’i yalnızca alışveriş dönemine odaklanan bir etkinlik olmaktan çıkarıp, uluslararası ticaret ve kültürü buluşturan daha kapsamlı bir organizasyona dönüştürmeyi hedefliyoruz. Festival kapsamında ticaret heyetleri, iş dünyası buluşmaları, kültür-sanat etkinlikleri ve yerel ürün tanıtımları düzenlenecek. Bu yaklaşım, Van’ın turizm ve ticaret potansiyelini birlikte görünür kılarken, şehirdeki işletmelere yeni müşteri ve iş bağlantıları kazandırabilir.
Gençlerin yenilikçi fikirlerini işletmeye dönüştürebilmeleri için Van TSO Eğitim ve Kültür Vakfı aracılığıyla “Genç Girişimci Fonu” oluşturmayı hedefliyoruz. Fonun çalışma modeli; şeffaf başvuru ve değerlendirme ölçütleri, girişimcilik eğitimi, mentorluk ve uygun finansman desteği üzerine kurulacak. Amacımız, gençlerin yalnızca fikir üretmesini değil, bu fikirleri sürdürülebilir işlere dönüştürmesini desteklemek ve Van’da yeni girişimlerin önünü açmaktır.
Oda ile üyeler arasındaki iletişimi güçlendirmek ve süreçleri hızlandırmak amacıyla Üye Destek Birimi kuracağız. Bu birim, üyelerin bürokratik işlemlerde karşılaştıkları sorunlara anında çözüm üretmek, resmi süreçlerde rehberlik sağlamak ve talepleri doğrudan yetkili makamlara iletmek üzere kesintisiz bir köprü görevi görecek. Kuracağımız Üye Destek Birimi ile Van TSO üyelerinin oda hizmetlerinden en yüksek verimle ve zaman kaybetmeden faydalanmasını sağlayarak üye odaklı, şeffaf ve erişilebilir yönetim anlayışımızı sürdüreceğiz.
Van’ın ekonomik geleceğinin yalnızca sorunları dile getirerek değil, ortak akılla hazırlanan ve uygulanabilir projelerle şekillendirilebileceğini vurgulayan Takva, yeni dönemde ilgili kurumlarla iş birliğinin sürdürüleceğini belirtti.
Projelerin ilerleyişinde üyelerin ve vatandaşların görüşlerinin alınacağını, çalışmaların şeffaf biçimde paylaşılacağını ifade eden Takva, 2026-2028 döneminde Van’ın üretimini, ticaretini, istihdamını ve bölgesel bağlantılarını güçlendiren bir yönetim anlayışını hayata geçirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Takva, yeni dönemin temel yaklaşımını, “Başarıyı vaatlerin sayısıyla değil, birlikte attığımız somut adımlarla ölçeceğiz” diyerek konuşmasını tamamladı.
